|
 |
Şişmanlık enerji alımının enerji tüketiminden daha fazla
olduğu durumlarda, yağ dokusunun artışıyla ortaya çıkan sosyal, psikolojik
ve ciddi tıbbi sorunlar yaratabilen önemli bir sağlık problemidir. Şişmanlık
insidansı gelişmiş ülkelerde yüksek oranlarda görüldüğü gibi özellikle
gelişmekte olan ülkelerde de yaşam koşullarının değişmesine bağlı olarak
giderek artmaktadır.
Şişmanlık sadece estetik açıdan değil bazı hastalıkların ortaya çıkışını
kolaylaştırması, yaşam süresini olumsuz yönde etkilemesi gibi nedenlerle
önemli bir sağlık sorunudur. Şişmanlığın tedavisinde kullanılan yöntemler;
 |
Diyet tedavisi |
|
Fiziksel aktivitenin arttırılması |
|
Davranış değişikliği tedavisi |
|
İlaç tedavisi |
|
Cerrahi tedavidir |
Bu yöntemlerden, özellikle ilk üçü; düşük enerjili diyet
tedavisi, fiziksel aktivitenin arttırılması ve davranış değişikliği
tedavisinin birlikte uygulanması başarı oranını arttırmaktadır.
Görüldüğü gibi şişmanlık tedavisinde değişik yöntemler uygulandığı için,
tedavi de bir ekip tarafından yürütülmektedir. Bu ekipte; doktor bireyi
tıbbi yönden kontrol ederken, diyetisyen diyet tedavisi ile ilgili, psikolog
veya psikiyatrist davranış değişikliği, fizyoterapist ise fiziksel
aktivitesi ile ilgili düzenlemeleri yapmalıdır. Zayıflamak isteyen bireyin
yakın çevresi (aile, arkadaş) de bilinçlendirilerek, bireye yardım etmeleri
sağlanmalıdır.
Diyet tedavisine başlamadan önce bireyin; yaşı, cinsi, vücut ağırlığı,
eğitim ve aktivite düzeyi, sosyo-ekonomik durumu, çalışma koşulları,beslenme
alışkanlıkları öğrenilmelidir. Diyete başlarken ve belirli aralıklarla vücut
ağırlığı ölçümü, kan basıncı, kan ürik asit,,T3, T4, trigliserit,
kolesterol, glikoz düzeyleri saptanmalı, bel/kalça, skinfold ölçümleri
yapılmalıdır. Bireyin beslenme alışkanlıklarının detaylı bir şekilde
öğrenilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle;
|
Bireye daha önce diyet yapıp yapmadığı |
|
Yemeğe harcanan süre ve yediği yer |
|
Öğün sayısı, çiğneme durumu |
|
Yemek hazırlama ve pişirme yöntemleri |
|
Yemeğe başlamadan önceki açlık ve ruhsal durumu |
|
Yemek sırasındaki aktivitesi |
|
Tercih ettiği ve etmediği besinler |
sorulmalı, bireyin besin tüketimini öğrenmek için 3-5
günlük besin tüketimi yapılmalı veya kişilerden 7 gün süreyle yedikleri,
içtiklerini yazmaları, günlük tutmaları istenmelidir. Böylece gerçekten
bireyin beslenme durumu saptanarak, hatalı uygulamalar öğrenilir.
Diyet tedavisi; kişiye özel, anlaşılabilir, uygulanabilir olmalıdır.
Tedavinin başarılı olabilmesi için;
|
Bireyin zayıflamayı gerçekten istemesi, |
|
Bilinçli ve sabırlı olması, tedavinin uzun süreceğini
kabullenmesi, |
|
Diyetisyeniyle iyi bir iletişim kurabilmesi |
ile mümkündür.
Diyet tedavisinin ilkeleri; vücut ağırlığını arzu edilen düzeye indirmek,
besin öğeleri gereksinimlerini yeterli ve dengeli olarak karşılamak, doğru
beslenme alışkanlıkları kazandırmak, vücut ağırlığı istenilen düzeye
geldiğinde tekrar kilo alımını engellemektir. |
|
